Pałac Wiejce

Początki wsi i pierwsi właściciele

Wiejce powstały na początku XVIII wieku przy okazji osuszania nadwarciańskich bagien, w ramach szerokiej akcji kolonizacyjnej tego terenu. Pierwszymi właścicielami byli, w zależności od źródeł, Prusimscy lub Kwileccy. To właśnie za czasów Kwileckich powstał tu pierwszy dwór, a według części przekazów również huta szkła.

W pierwszej połowie XIX wieku majątek często zmieniał właścicieli. Pod presją problemów finansowych Kwileccy sprzedali go w latach 30. XIX wieku rodzinie Gorajskich, ci zaś po niespełna trzydziestu latach odsprzedali dobra rodzinie von Jena-Kothen. W 1855 roku właścicielem został major von Jena-Kothen, który wzniósł niewielki dwór wraz z folwarkiem i założył park.

Zagadka kryminalna Adolfa Wollmanna

W drugiej połowie XIX wieku, dokładnie 22 września 1871 roku, majątek za 125 tysięcy talarów nabył kupiec Adolf Wollmann, określany przez ówczesną prasę jako Polak. Wollmann zamieszkał we dworze wraz z rodziną, a zarządzanie majątkiem powierzył synowi Bennonowi. W 1874 roku do Wiejc przybył z Berlina Karol Neumann, emerytowany major 35. Pułku Landwery, człowiek błyskotliwy, lecz zadłużony, zajmujący się pośrednictwem przy różnych, nie zawsze uczciwych interesach.

To właśnie pobyt Neumanna w Wiejcach stał się początkiem jednej z najbardziej zagadkowych historii kryminalnych związanych z majątkiem. Major zmarł w kwietniu 1874 roku w niewyjaśnionych okolicznościach, a o jego otrucie oskarżono Adolfa Wollmanna i jego syna Bennona. Sprawa trafiła przed sąd przysięgłych w Międzyrzeczu. Mimo licznych zeznań obciążających oskarżonych sąd uniewinnił obu Wollmannów. Sam proces oraz wcześniejsze aresztowanie pogłębiły jednak problemy finansowe właściciela Wiejc i przyczyniły się do ostatecznego upadku majątku.

Kolejni właściciele przed I wojną światową

Po upadku finansowym Wollmanna majątek przeszedł w ręce rodziny Lobecke. Na przełomie XIX i XX wieku dobra odsprzedano berlińskiej rodzinie Raetzoll, która figuruje w źródłach jako właściciel Wiejc w latach 1902-1904. Tuż przed I wojną światową majątek po raz kolejny zmienił właścicieli i trafił do rodziny von Bennigsen.

Rodzina von Bennigsen i przebudowa pałacu

Ciekawostka: ojcem Aleksandra von Bennigsen, późniejszego właściciela Wiejc, był Rudolf von Bennigsen, niemiecki urzędnik kolonialny. Od 1 kwietnia 1899 do 10 lipca 1901 roku był pierwszym gubernatorem Niemieckiej Nowej Gwinei. Wcześniej pełnił funkcję finansowego dyrektora w Niemieckiej Afryce Wschodniej.

To właśnie Aleksander von Bennigsen w latach 30. XX wieku rozbudował istniejący dwór, powiększając go o boczne ryzality, ujednolicając elewacje i nadając wnętrzom nowe funkcje. W ten sposób powstał neobarokowy pałac. W tym samym czasie rozbudowano folwark położony na północny zachód od pałacu oraz powiększono park, który odtąd sięgał aż do brzegów Warty.

Losy pałacu po 1945 roku

Po zakończeniu II wojny światowej majątek przejął Skarb Państwa. Pałac zachował się bez większych zniszczeń. Początkowo mieściła się w nim szkoła, a od lat 70. XX wieku działał tu ośrodek kolonijny. Po pożarze w 1967 roku budynek zaczął stopniowo podupadać, a jego stan z czasem ulegał pogorszeniu.

Renowacja i współczesna funkcja

Obecny prywatny właściciel rozpoczął w latach 2001-2003 prace rewaloryzacyjne, przywracając pałacowi dawny wygląd i odbudowując elementy zniszczone podczas powojennego pożaru. Odrestaurowano również zabytkową, ryglową rządcówkę, zaadaptowaną jeszcze pod koniec XIX wieku z dawnego spichlerza.

Obecnie Pałac Wiejce to ekskluzywny hotel oraz centrum konferencyjno-szkoleniowe, w którym można zorganizować wesele, konferencję czy imprezę firmową. Pałac otacza park krajobrazowy, którego założenie zachowało dawny charakter i sięga dziś do brzegów Warty.