Zamek Joannitów w Słońsku

Zamek Joannitów w Słońsku pierwotnie zbudowany jako obronny dwór rycerski Henninga i Arnolda Uchtenhagenów w odnogach rzeczki Łęczy, pochodzi z 1341 roku. W ręce Joannitów zamek trafił w 1426 roku i szybko został dostosowany do potrzeb zakonu. W latach 1545 – 1564 wieku dokonano poważnej rozbudowy – zbudowano drugie skrzydło wykorzystując mur kurtynowy, miedzy skrzydłami zbudowano wieżę, a zamek otoczono fosą wykorzystując wody rzeki Łęczy. Zamek miał wówczas formę trzyskrzydłowego kasztelu.

Zamek Joannitów w Słońsku

Zamek Joannitów w Słońsku został siedzibą Baliwatu Brandenburskiego, który był jednostka nadrzędną dla okolicznych joannickich komandorii w ramach Przeoratu Niemiec (do tego czasu siedzibą baliwa były poszczególne komandorie, okresowo był nią również zamek w Łagowie). Baliwat Brandenburski miał dość dużą autonomię w strukturach zakonu Joannitów, działał pod patronatem margarabiów brandenburskich. W XVI wieku Joannici z baliwatu przeszli na religię protestancką, ale nie zerwali związków z katolickim Przeoratem Niemiec. W 1638 roku zamek w Słońsku został zniszczony w pożarze, a odbudowę rozpoczęto po wieloletnich przygotowaniach dopiero ok. 1661 roku, na polecenie baliwa którym wówczas był sławny Jan Maurycy von Nassau-Siegen ( Johann Moritz von Nassau). W wyniku odbudowy zakończonej w 1688 roku zamek stał się barokową rezydencją, chociaż dzięki dwudziestometrowej fosie zachował walory obronne. Zamkowe założenie oparto na kwadracie 43×43 metry, wschodnią część zajmował budynek mieszkalny, zachodnią dziedziniec podwyższony o 4 metry.  Dziedziniec otoczono murem  o niewielkiej wysokosci 1,2 m. Od strony dziedzińca zamek miał dwie kondygnacje, pozostałe elewacje były trzykondygnacyjne.

Kolejna przebudowa nastąpiła w 1783 roku, a trakcie której zasypano fosy i zburzono mur obronny. Dziedziniec obniżono do pierwotnej wysokosci i zamek odzyskał trzecia kondygnację z tej strony.  W 1811 roku zakony w Prusach zostały zlikwidowane, a ich majątek przejął król pruski. W 1852 roku król Fryderyk Wilhelm IV reaktywował brandenburskich Joannitów pod nazwą Baliwat Brandenburski Zakonu Rycerskiego Szpitalników św. Jana z Jerozolimy. Było to w zasadzie stowrzyszenie dla arystokratów. W zamku w Słońsku powstało muzeum i archiwum zakonu Joannitów. Po II wojnie światowej archiwum przepadło, zamek niszczał, a po pożarze w 1975 roku zostały tylko ruiny. Obecnie trwają prace nad zabezpieczeniem zamku w formie trwałej ruiny, co umożliwi wykorzystanie do celów turystycznych i kulturalnych.

Będąc w Słońsku koniecznie trzeba odwiedzić położony tuż obok park narodowy “Ujście Warty”.

Joannici – krótka historia zakonu Joannitów. Inne zamki Joannitów – zamek w Łagowie, zamek w Swobnicy.

Wyznacz trasę