Zamek w Bytowie

Author:

Bytów był pomorskim grodem wspominanym przy okazji opisu podbojów Bolesława Krzywoustego. W 1307 roku Bytów i ziemie bytowską zajęła Brandenburgia, a od 1329 roku właścicielami Bytowa byli Krzyżacy, którzy w 1346 roku nadali osadzie prawa miejskie.

Zamek w Bytowie (2)

Od 1466 roku ziemia bytowska w posiadaniu księcia Eryka II, później do 1637 roku lenno Polski, od 1637 ziemia bytowska została przyłączona do Polski, od 1657 roku przyłączona do Brandenburgii.

Budowa zamku krzyżackiego rozpoczęła się w 1390 roku i trwała do 1406 roku, a prace wykończeniowe jeszcze kilka lat dłużnej. Zamek zbudowano jako typowy krzyżacki zamek kasztelowy na planie prostokąta 49m x70m z kamieni i cegły. W narożnikach były trzy okrągłe baszty, od północy kwadratowa wieża prochowa. Jest to jeden z ostatnich zamków budowanych przez Zakon Krzyżacki, więc uwzględniał stosowanie broni palnej w działaniach obronnych. Wjazd do zamku urządzono przez bramę od strony wschodniej i most zwodzony nad fosą. Zamek był siedzibą krzyżackiego prokuratora, przejściowo również komtura.

Zamek w Bytowie (3)

W czasie wojny trzynastoletniej zamek w rekach polskich, później rękach księcia pomorskiego Eryka II i książąt pomorskich. W 1500 roku zamek otoczono umocnieniami ziemnymi i bastejami, z których można było prowadzić ogień artyleryjski. W XVI i XVII wieku dobudowano dwa skrzydła z wykorzystaniem murów obwodowych. Od 1637 roku zamek był siedzibą polskiego starosty. W czasie „potopu szwedzkiego” zamek spłonął, a wieża została zburzona. Od 1657 roku w rękach Brandenburgii, później Królestwa Prus. Elektorzy Brandenburscy częściowo odbudowali zamek w drugiej połowie XVII wieku, przebudowy wykonywano XVII i XIX wieku, zniwelowano bastiony i wały ziemne, wieżę bramną, częściowo zasypano fosę i wjazd do zamku poprowadzono przez groblę, likwidując most zwodzony. W latach 30. XX wieku poważna odbudowa zamku, po 1945 roku więzienie NKWD, później systematyczna odbudowa z przeznaczeniem na muzeum i hotel.

Makieta zamku w Bytowie
Makieta zamku w Bytowie – gdanisko jak widać – obowiązkowe

Oprócz zamku ciekawe jest całe stare centrum miasta, wieża po kościele św. Katarzyny z XIV wieku i zabytkowy most nad rzeczką Borują z końca XIX wieku wzorowany na rzymskich akweduktach.