Zamek Grodziec

Author:

Zamki Dolnośląskie zbudowane na szczycie góry lub wzgórza to typowa lokalizacja w tym regionie. Zamek Grodziec (wieś Grodziec w gminie Zagrodno, powiat złotoryjski) wybudowano na powulkanicznym wzgórzu, a pierwsze wzmianki pochodzą z XII wieku. Wcześniej był to gród obronny Bobrzan, później od 1175 właścicielem zamku był książę Bolesław I Wysoki. Kolejny właściciel Henryk Brodaty zbudował zamek murowany.

Dziedziniec zamku Grodziec
Dziedziniec zamku Grodziec

Zamek Grodziec kilkakrotnie zmieniał właścicieli, którzy rozbudowali go używając głównie kamienia. W XIII wieku atakowany przez mieszczan Bolesławca i Złotoryi jako siedziba rycerzy-rozbójników i prawdopodobnie został zniszczony. W czasie wojen husyckich w pierwszej połowie XV wieku zamek Grodziec został zdobyty przez husytów i splądrowany.

Mury zamku Grodziec
Mury zamku Grodziec

W 1470 roku zamek Grodziec kupił książę legnicki Ferdynand I, który chciał mieć okazałą rezydencję i zlecił rozbudowę zamku. Zbudowano wówczas wieżę wzorowaną na wieży św. Jadwigi w Legnicy oraz właściwą rezydencję, czyli palatium. Zamek Grodziec zyskał kształt budowli na planie nieregularnego sześciokąta z basztami w załamaniach muru i kwadratową wieżą, będąc w gruncie rzeczy gotycko-renesansową rezydencją. Pod koniec XV wieku i w pierwszej połowie XVI wieku zamek Grodziec był jedną z ważniejszych rezydencji na Śląsku. Druga połowa XVI to znacznie gorszy okres, a właściciele zamku (prawowici lub nie) zajmowali się rozbojem.

Zamek Grodziec
Zamek Grodziec

Po wybuchu wojny trzydziestoletniej rozpoczęto budowę fortyfikacji bastionowych, których jednak nie ukończono ze względów finansowych. W 1633 roku zamek Grodziec zdobyły wojska cesarskie Wallensteina, które skradły co się dało, niszcząc i paląc książęce palatium. Zamek Grodziec przeszedł później w ręce Szwedów, a od 1643 roku ponownie w ręce cesarskie. Wojna trzydziestoletnia była bardzo uciążliwa dla okolicznych mieszkańców, a zamek w zasadzie był zrujnowany i po wymarciu śląskich Piastów przeszedł na własność cesarza. Od 1684 roku kilkakrotnie zmieniali się właściciele, którzy dokonywali niewielkich remontów, a jeden z nich latach 1718-1727 nieopodal zamku zbudował pałac. Niezamieszkały zamek powoli zamieniał się w ruiny.

Zamek Grodziec

W 1800 roku zamek i majątek Grodziec kupił hrabia Rzeszy Jan Henryk VI von Hochberg z Książa, który szybko zaczął renowację budowli w celu przystosowania go do celów turystycznych. Był to pierwszy tego typu obiekt zabytkowy w Europie specjalnie przystosowany do zwiedzania i urządzania imprez turystycznych. Na początku XX wieku kolejny właściciel odbudował palatium i część murów, natomiast część budowli zachowano w formie trwałej ruiny. W 1945 roku zamek Grodziec został mocno zniszczony, a jego rekonstrukcję rozpoczęto dopiero w 1959 roku. Po kilkukrotne zmianie użytkowników zamek Grodziec przeszedł na własność gminy Zagrodno, a użytkuje go spółka która prowadzi działalność turystyczną.

Zamek Grodziec jest udostępniany do zwiedzania, organizowane są liczne imprezy regionalne, bogata oferta dla dzieci. Z wieży można podziwiać panoramę Karkonoszy. Szlak Zamków Piastowskich obejmuje również swym zasięgiem zamek Grodziec.

Wyznacz trasę